کابل خورشیدی نمره ۴ یا ۶؟ راهنمای انتخاب کابل پنل خورشیدی
کابل‌کشی سمت DC، یعنی از پنل‌ها تا اینورتر، یکی از مهم‌ترین و در عین حال کم‌توجه‌ترین بخش‌های سیستم خورشیدی است. کابل نامناسب یا نازک برق را هدر می‌دهد، داغ می‌کند و در بدترین حالت باعث آتش‌سوزی می‌شود. در این مقاله می‌گوییم کابل خورشیدی چه فرقی با سیم معمولی دارد و چطور بین کابل خورشیدی نمره ۴ و نمره ۶ انتخاب کنید.
کابل خورشیدی چه فرقی با سیم معمولی دارد؟
- ولتاژ DC بالا: رشته‌ی پنل‌ها ولتاژ چند صد تا ۱۰۰۰ یا ۱۵۰۰ ولت DC دارد؛ کابل خورشیدی استاندارد (مثل نوع H1Z2Z2-K طبق EN 50618) برای ۱۵۰۰ ولت DC ساخته شده است.
- مقاوم در برابر آفتاب و گرما: روکش کابل خورشیدی در برابر اشعه‌ی UV، گرمای بام و سرما مقاوم است؛ سیم ساختمانی معمولی زیر آفتاب ترک می‌خورد.
- عایق دولایه و رشته‌های افشان قلع‌اندود: انعطاف بیشتر، مقاومت در برابر خوردگی و ایمنی بیشتر.
«نمره ۴» و «نمره ۶» یعنی سطح مقطع رسانا ۴ یا ۶ میلی‌متر مربع.
کابل نمره ۴ یا نمره ۶؛ کدام؟
در بیشتر سیستم‌های خانگی، جریان هر رشته‌ی پنل حدود ۱۰ تا ۱۸ آمپر است و کابل نمره ۴ از نظر تحمل جریان کافی است. چیزی که بیشتر انتخاب را تعیین می‌کند افت ولتاژ در طول کابل است: هر چه کابل بلندتر باشد، کابل ضخیم‌تر لازم است. قاعده‌ی رایج این است که افت ولتاژ سمت DC کمتر از حدود ۱ تا ۱.۵ درصد بماند.
| شرایط | پیشنهاد |
|---|---|
| سیستم خانگی، فاصله‌ی پنل تا اینورتر تا حدود ۳۰ تا ۴۰ متر | نمره ۴ |
| فاصله‌ی بیشتر، یا جریان بالاتر (پنل‌های پرجریان، رشته‌های موازی) | نمره ۶ |
| خروجی جعبه‌ی محافظ که چند رشته را جمع می‌کند | بر اساس جریان مجموع؛ معمولاً نمره ۶ یا بیشتر |
محاسبه‌ی افت ولتاژ با یک مثال
فرمول ساده‌ی افت ولتاژ DC: ΔV = ۲ × L × I × ρ ÷ A؛ L طول یک‌طرفه‌ی کابل (متر)، I جریان (آمپر)، A سطح مقطع (میلی‌متر مربع) و ρ مقاومت ویژه‌ی مس، حدود ۰.۰۱۸ اهم‌میلی‌متر‌مربع بر متر (در کابل داغ کمی بیشتر).
- رشته‌ی ۱۰ پنلی با ولتاژ کاری حدود ۴۵۰ ولت و جریان ۱۴ آمپر، فاصله‌ی ۳۰ متر:
- با کابل نمره ۴: ۲ × ۳۰ × ۱۴ × ۰.۰۱۸ ÷ ۴ ≈ ۳.۸ ولت، یعنی حدود ۰.۸ درصد ← مناسب.
- با کابل نمره ۶: ≈ ۲.۵ ولت، حدود ۰.۶ درصد.
- همین رشته با فاصله‌ی ۸۰ متر و کابل نمره ۴: حدود ۱۰ ولت، یعنی بیش از ۲ درصد ← نمره ۶ لازم است.
در سیستم‌های ولتاژ پایین (مثلاً ۲۴ یا ۴۸ ولتی با شارژ کنترلر) همان افت ولتاژ درصد بسیار بیشتری می‌شود و کابل ضخیم‌تری لازم است.
کابل باتری و سمت AC
کابل بین باتری و اینورتر داستان جداگانه‌ای دارد: در سیستم ۴۸ ولت، اینورتر ۵ کیلوواتی بیش از ۱۰۰ آمپر از باتری می‌کشد و کابل‌های ۲۵ تا ۳۵ میلی‌متر مربع یا بیشتر لازم است؛ اندازه‌ی دقیق را از دفترچه‌ی اینورتر و باتری بگیرید. سمت AC هم با کابل‌های معمولی ساختمانی و طبق جریان خروجی اینورتر و مقررات برق انجام می‌شود.
نکات اجرا
- از سیم معمولی ساختمانی (مثلاً سیم افشان معمولی) برای سمت پنل در فضای باز استفاده نکنید.
- فیش MC4 را با انبر پرس مخصوص و هم‌اندازه با کابل پرس کنید؛ فیش شل از رایج‌ترین دلایل داغ شدن و آتش‌سوزی است.
- کابل‌های مثبت و منفی هر رشته را کنار هم ببرید تا حلقه‌ی بزرگ تشکیل ندهند (القای صاعقه کمتر می‌شود).
- کابل را در داکت یا لوله‌ی مقاوم در برابر UV، دور از لبه‌های تیز و با بست مناسب نصب کنید.
- حفاظت سمت DC را فراموش نکنید: فیوز DC، کلید قطع‌کن DC و سرج ارستر DC.
پرسش‌های پرتکرار
کابل نمره ۶ همیشه بهتر نیست؟
از نظر افت ولتاژ بله، ولی گران‌تر است و در فاصله‌های کوتاه تفاوت تولید ناچیز است. انتخاب درست بر اساس طول و جریان است.
کابل خورشیدی تک‌رشته‌ای بخرم یا دو رشته؟
کابل‌های تک‌رشته‌ای (یک سیم در هر کابل) رایج‌ترند و با فیش MC4 سازگارند؛ برای هر قطب یک کابل جدا می‌کشید.
از کجا بفهمم کابل اصل است؟
روی کابل استاندارد، نوع (مثلاً H1Z2Z2-K)، سطح مقطع، ولتاژ ۱۵۰۰ ولت DC و نام سازنده چاپ شده است. وزن و ضخامت مس را هم مقایسه کنید.
برای مشاوره و خرید تجهیزات با کارشناسان آرشید سولار تماس بگیرید: 90007011، 90008011 و موبایل و واتساپ 09127062789؛ یا فروش تجهیزات خورشیدی در شیراز را ببینید.
[…] کابل را در کابل خورشیدی نمره ۴ یا ۶ […]