خطای BMS باتری لیتیوم و قطع ارتباط باتری با اینورتر؛ علت و راه حل

باتری لیتیوم آهن فسفات (LiFePO4 یا LFP) بدون BMS (سیستم مدیریت باتری) کار نمی‌کند. BMS ولتاژ تک‌تک سلول‌ها، جریان و دما را می‌پاید و هر جا خطری ببیند باتری را قطع می‌کند. برای همین بیشتر مشکلات باتری لیتیوم، مثل شارژ نشدن، قطع کردن، روشن نشدن یا خطای BMS Communication Fault روی اینورتر، به BMS و ارتباط آن با اینورتر برمی‌گردد. در این مقاله علت‌ها و راه‌حل‌ها را می‌گوییم.

ارتباط BMS با اینورتر چطور کار می‌کند؟

اینورترهای هیبرید و سانورترهای جدید با کابل ارتباطی (معمولاً سوکت RJ45) از BMS باتری می‌پرسند: ظرفیت باقی‌مانده (SOC) چقدر است، چه ولتاژ و جریان شارژی مجاز است و آیا خطایی وجود دارد. این ارتباط از یکی از دو راه انجام می‌شود: CAN یا RS485. اگر کابل، پورت، پروتکل یا سرعت ارتباط درست نباشد، اینورتر باتری را نمی‌شناسد و خطای ارتباط (Communication Fault یا BMS Lost) می‌دهد.

اینورتر باتری لیتیوم را نمی‌شناسد / خطای ارتباط BMS

• پورت اشتباه: روی باتری معمولاً دو پورت CAN و RS485 هست و روی اینورتر هم پورت جدای BMS. کابل باید به پورت درست هر دو طرف وصل باشد.
• سیم‌بندی کابل: کابل شبکه‌ی معمولی (LAN) همیشه جواب نمی‌دهد؛ ترتیب پایه‌های CAN-H، CAN-L و RS485 A/B در برندها فرق دارد و گاهی کابل مخصوص لازم است.
• پروتکل: در تنظیمات اینورتر نوع باتری باید روی لیتیوم با پروتکل همان برند (یا پروتکل سازگار) باشد، و در باتری‌هایی که کلید DIP یا تنظیم پروتکل دارند، همان پروتکل انتخاب شود.
• آدرس باتری‌های موازی: وقتی چند باتری موازی است، باتری اصلی (Master) باید آدرس درست داشته باشد و فقط آن به اینورتر وصل شود.
• سازگاری: هر باتری با هر اینورتری ارتباط نمی‌گیرد. فهرست سازگاری (Compatibility List) سازنده را قبل از خرید ببینید.

اگر ارتباط برقرار نمی‌شود، بیشتر اینورترها اجازه می‌دهند باتری لیتیوم را بدون ارتباط و با تنظیم دستی ولتاژها (حالت User) استفاده کنید. این راه فقط موقت است: اینورتر SOC واقعی را نمی‌داند و باید ولتاژ شارژ و قطع را محافظه‌کارانه و مطابق برگه‌ی مشخصات باتری تنظیم کنید.

باتری لیتیوم روشن نمی‌شود

• بسیاری از باتری‌ها علاوه بر کلید (بریکر) یک دکمه‌ی روشن کردن BMS دارند که باید چند ثانیه نگه داشته شود.
• اگر باتری خیلی دشارژ شده باشد، BMS برای محافظت به خواب می‌رود. برخی اینورترها گزینه‌ی بیدار کردن یا شارژ فعال‌سازی دارند؛ در غیر این صورت باید با شارژر مناسب و به روش سازنده فعال شود.
• فیوز یا بریکر داخلی باتری را بررسی کنید.

باتری لیتیوم شارژ نمی‌شود یا فول شارژ نمی‌شود

• دمای پایین: LiFePO4 زیر حدود ۰ درجه نباید شارژ شود و BMS شارژ را قطع می‌کند (دشارژ معمولاً مجاز است).
• ولتاژ شارژ کم: برای باتری ۱۶ سلولی (۴۸ ولت اسمی که به آن ۵۱.۲ ولت هم می‌گویند) ولتاژ شارژ معمولاً حدود ۵۶ تا ۵۷ ولت است؛ اگر در اینورتر کمتر تنظیم شده باشد باتری هرگز صد درصد نمی‌شود. عدد دقیق را از برگه‌ی باتری بگیرید.
• عدم تعادل سلول‌ها: اگر یک سلول زودتر به ولتاژ حداکثر برسد، BMS شارژ کل باتری را قطع می‌کند در حالی که بقیه هنوز پر نشده‌اند. شارژ کامل منظم به بالانس شدن کمک می‌کند.
• جریان شارژ: جریان شارژ اینورتر نباید از حد مجاز BMS بیشتر باشد.
• تنظیمات اینورتر: اولویت شارژ و نوع باتری؛ جزئیات در راهنمای عیب‌یابی اینورتر آمده است.

باتری لیتیوم قطع می‌کند یا دشارژ نمی‌شود

اگر BMS زیر بار باتری را قطع می‌کند، معمولاً یکی از این‌هاست: جریان بیش از حد مجاز BMS (مثلاً کولر یا پمپ هنگام راه‌اندازی)، رسیدن یک سلول به ولتاژ حداقل، دمای زیاد یا سرسیم شل که گرم می‌شود. اگر باتری با SOC بالا ناگهان قطع می‌کند، احتمال یک سلول ضعیف یا عدم تعادل زیاد است. جریان دشارژ مجاز BMS را با بیشترین مصرف هم‌زمان خود مقایسه کنید.

باتری لیتیوم زود خالی می‌شود یا SOC اشتباه است

BMS درصد شارژ (SOC) را با شمارش جریان ورودی و خروجی محاسبه می‌کند و این محاسبه به مرور خطا می‌گیرد. اگر باتری مدت‌ها کامل شارژ نشده باشد، ممکن است ۶۰ درصد نشان دهد و ناگهان قطع شود. یک شارژ کامل تا ولتاژ حداکثر (و در برخی مدل‌ها یک دشارژ تا حد پایین) SOC را دوباره تنظیم می‌کند. اگر بعد از این کار هم باتری خیلی زودتر از ظرفیت اسمی خالی شود، ظرفیت واقعی کم شده یا یک سلول ضعیف است.

ریست BMS باتری لیتیوم

ریست ساده یعنی: اینورتر را خاموش کنید، بریکر باتری را قطع کنید، چند دقیقه صبر کنید و دوباره به همان ترتیب روشن کنید. برخی باتری‌ها دکمه‌ی Reset دارند. ریست فقط خطای لحظه‌ای را پاک می‌کند؛ اگر خطا برگشت، علت (دما، سلول، جریان) باید پیدا شود. باز کردن بدنه‌ی باتری و دست زدن به سلول‌ها خطرناک است و گارانتی را باطل می‌کند.

تعمیر باتری لیتیوم و تعمیر BMS

سلول ضعیف، BMS سوخته یا بالانس نبودن شدید با ابزار مخصوص قابل تشخیص و در بسیاری موارد قابل تعمیر است. آرشید سولار در شیراز عیب‌یابی و تعمیر باتری لیتیوم و BMS، تنظیم ارتباط باتری با اینورتر و راه‌اندازی دوباره‌ی سیستم را انجام می‌دهد. اگر باتری نو لازم دارید، باتری‌های لیتیوم آهن فسفات فروشگاه آرشید را ببینید یا با کارشناسان ما تماس بگیرید.

پرسش‌های رایج