پنل خورشیدی (صفحه‌ی خورشیدی یا ماژول فتوولتائیک) قطعه‌ای است که نور خورشید را بدون هیچ قطعه‌ی متحرک، مستقیم به برق تبدیل می‌کند. در این مقاله با انواع پنل خورشیدی، معنی اعداد روی برچسب، فناوری‌های جدید N-type و دوطرفه، عمر و نگهداری پنل آشنا می‌شوید.
پنل خورشیدی چیست؟ انواع، مشخصات و نکات خرید
پنل خورشیدی نور خورشید را مستقیم به برق جریان مستقیم (DC) تبدیل می‌کند. هر پنل از تعداد زیادی سلول خورشیدی سیلیکونی ساخته شده که پشت شیشه‌ی مقاوم و داخل قاب آلومینیومی قرار دارند. در این مقاله انواع پنل خورشیدی، معنی اعداد روی برچسب پنل و نکات مهم خرید را توضیح می‌دهیم.
انواع پنل خورشیدی
- مونوکریستال: سلول‌های تیره و یکنواخت، بازده بالا و رایج‌ترین انتخاب امروز؛ در فضای محدود برق بیشتری می‌دهد.
- پلی‌کریستال: سلول‌های آبی‌رنگ با بازده کمتر؛ امروزه کمتر تولید می‌شود.
- دوطرفه (بایفشیال): از پشت پنل هم نور بازتابی را جذب می‌کند؛ روی زمین روشن یا سازه‌ی بلند تولید بیشتری دارد.
- لایه نازک: سبک و انعطاف‌پذیر ولی با بازده کم؛ برای کاربردهای خاص.
اعداد روی برچسب پنل یعنی چه؟
- Pmax (وات): حداکثر توان پنل در شرایط استاندارد آزمایش؛ مثلاً ۵۵۰ یا ۶۲۰ وات.
- Voc (ولتاژ مدار باز): بیشترین ولتاژ پنل؛ جمع Voc پنل‌های سری باید زیر حداکثر ولتاژ ورودی PV اینورتر بماند، به‌خصوص در هوای سرد که ولتاژ بالا می‌رود.
- Vmp و Imp: ولتاژ و جریان در نقطه‌ی حداکثر توان؛ برای طراحی محدوده‌ی MPPT اینورتر.
- Isc (جریان اتصال کوتاه): برای انتخاب سطح مقطع کابل و فیوز.
یک پنل خورشیدی در شیراز چقدر برق تولید می‌کند؟
شیراز و بیشتر استان فارس از آفتابی‌ترین مناطق ایران هستند. به‌طور تقریبی، هر یک کیلووات پنل خورشیدی که درست رو به جنوب و با زاویه‌ی مناسب نصب شود، در شیراز روزانه حدود ۴ تا ۵ کیلووات‌ساعت برق در میانگین سال تولید می‌کند؛ تابستان بیشتر و زمستان کمتر. سایه، گرد و خاک و گرمای زیاد این عدد را کم می‌کنند.
نکات مهم در خرید پنل خورشیدی
- توان کل پنل‌ها را با توان ورودی PV سانورتر یا اینورتر هیبرید هماهنگ کنید.
- پنل‌های یک رشته (سری) باید هم‌مدل و هم‌توان باشند.
- برگه‌ی مشخصات (دیتاشیت) و گارانتی توان پنل را بخواهید.
- سازه‌ی محکم، کابل خورشیدی مخصوص DC و کانکتور MC4 اصلی، به اندازه‌ی خود پنل مهم‌اند.
- در سمت DC از فیوز و سرج ارستر DC برای حفاظت در برابر صاعقه استفاده کنید.
پنل خورشیدی را با چه دستگاهی استفاده کنیم؟
پنل به‌تنهایی برق قابل استفاده‌ی خانه را نمی‌دهد؛ باید به سانورتر یا اینورتر هیبرید و در بیشتر موارد به باتری لیتیومی وصل شود. برای انتخاب بین این دو، مقاله‌ی تفاوت سانورتر و اینورتر هیبرید و برای باتری، راهنمای انتخاب باتری لیتیومی را بخوانید.
آرشید سولار نماینده رسمی ساکو در ایران است و سانورتر، اینورتر هیبرید و باتری ساکو و ماست را در فروشگاه آرشید عرضه می‌کند. برای استعلام قیمت پنل خورشیدی و طراحی کامل سیستم، با کارشناسان ما تماس بگیرید.
پنل خورشیدی چگونه برق تولید می‌کند؟
هر پنل از ده‌ها سلول سیلیکونی ساخته شده است. وقتی نور به سلول می‌تابد، انرژی فوتون‌ها الکترون‌ها را در سیلیکون جابه‌جا می‌کند و بین دو لایه‌ی سلول ولتاژ ایجاد می‌شود (اثر فتوولتائیک). سلول‌ها به هم سری می‌شوند تا ولتاژ پنل به حدود ۴۰ تا ۵۰ ولت برسد. خروجی پنل برق DC است و برای مصرف خانه، اینورتر (سانورتر یا هیبرید) آن را به برق AC تبدیل می‌کند.
پنل N-type و TOPCon؛ نسل جدید پنل‌ها
پنل‌های قدیمی‌تر بیشتر سلول P-type (PERC) داشتند. پنل‌های جدید با سلول N-type و فناوری‌هایی مثل TOPCon سه مزیت مهم دارند: افت توان اولیه‌ی کمتر، افت سالانه‌ی کمتر (معمولاً حدود ۰.۴٪ در سال) و ضریب دمایی بهتر؛ یعنی در گرمای تابستان ایران برق بیشتری تولید می‌کنند.
پنل یک‌طرفه و دوطرفه (Bifacial)
پشت پنل یک‌طرفه پوشش مات است؛ پشت پنل دوطرفه شیشه است و نور بازتابی از زمین یا سقف را هم جذب می‌کند. روی سطح روشن و با فاصله‌ی کافی از زیر، پنل دوطرفه ۵ تا ۲۵٪ تولید بیشتری دارد. پنل‌های دوطرفه معمولاً دو لایه شیشه دارند و در برابر رطوبت و ترک‌های ریز مقاوم‌ترند.
عمر و گارانتی پنل خورشیدی
پنل‌های معتبر برای ۲۵ تا ۳۰ سال کار طراحی شده‌اند و دو نوع گارانتی دارند: گارانتی محصول (معمولاً ۱۰ تا ۱۵ سال، در برابر عیب ساخت) و گارانتی خطی توان (معمولاً ۲۵ تا ۳۰ سال؛ تضمین می‌کند توان پنل در پایان دوره هنوز بیش از حدود ۸۵٪ توان اولیه باشد).
نگهداری و شست‌وشوی پنل
- پنل‌ها را با آب و پارچه یا برس نرم بشویید؛ از مواد ساینده و آب پرفشار استفاده نکنید.
- بهترین زمان شست‌وشو صبح زود یا عصر است؛ آب سرد روی پنل داغ ظهر تابستان می‌تواند به شیشه آسیب بزند.
- بعد از گرد و خاک و توفان، تولید را با روزهای عادی مقایسه کنید؛ افت زیاد یعنی وقت شستن است.
- سایه‌ی درخت، دودکش یا آنتن حتی روی بخش کوچکی از پنل، تولید کل رشته را کم می‌کند.
- سالی یک بار اتصالات، فیش MC4 و سازه را بازدید کنید.
خرید پنل خورشیدی
اگر قصد خرید دارید، راهنمای کامل خرید پنل خورشیدی (تشخیص پنل اصل، عوامل قیمت) و برای مشتریان شیراز و فارس، خرید پنل خورشیدی در شیراز (محاسبه‌ی تعداد پنل) را ببینید. پنل‌های موجود: فروشگاه آرشید.
پرسش‌های رایج درباره‌ی پنل خورشیدی
پنل خورشیدی در روز ابری هم برق تولید می‌کند؟
بله، ولی کمتر؛ در هوای کاملاً ابری تولید ممکن است به ۱۰ تا ۲۵٪ روز آفتابی برسد.
پنل خورشیدی در شب کار می‌کند؟
خیر. برای داشتن برق در شب باید انرژی روز را در باتری ذخیره کنید؛ راهنمای انتخاب باتری لیتیومی را ببینید.
یک پنل ۶۰۰ واتی روزانه چقدر برق می‌دهد؟
در شیراز به‌طور میانگین حدود ۲.۵ تا ۳ کیلووات‌ساعت در روز (برآورد تقریبی؛ با فصل، زاویه و تمیزی پنل تغییر می‌کند).
پنل خورشیدی را می‌شود مستقیم به وسایل وصل کرد؟
به‌جز چند وسیله‌ی DC خاص، خیر؛ پنل باید از طریق شارژ کنترلر یا اینورتر به باتری و مصرف‌کننده وصل شود.
[…] پنل خورشیدی: بیشترین سهم هزینه؛ برند، نوع (مونوکریستال، دوطرفه) و توان. معرفی انواع پنل در مقاله‌ی پنل خورشیدی چیست. […]