زاویه پنل خورشیدی در شیراز و شهرهای ایران؛ بهترین شیب، جهت و فاصله ردیف‌ها

زاویه‌ی پنل خورشیدی یکی از ساده‌ترین و ارزان‌ترین عامل‌هایی است که روی تولید برق اثر دارد. پنلی که با شیب و جهت درست نصب شود، بدون هیچ هزینه‌ی اضافه، در طول سال برق بیشتری تولید می‌کند. در این مقاله بهترین زاویه‌ی نصب پنل خورشیدی در شیراز و چند شهر دیگر ایران، جهت درست، زاویه‌ی فصلی و فاصله‌ی ردیف‌ها روی پشت بام را با مثال عددی توضیح می‌دهیم.

بهترین زاویه‌ی پنل خورشیدی در شیراز

شیراز روی عرض جغرافیایی حدود ۲۹.۶ درجه‌ی شمالی است. برای پنل ثابتی که در تمام سال یک زاویه دارد، بهترین شیب نسبت به افق در شیراز حدود ۲۸ تا ۳۰ درجه است و پنل باید رو به جنوب جغرافیایی باشد. قاعده‌ی کلی: برای تولید بیشترِ سالانه، شیب پنل را نزدیک به عرض جغرافیایی محل یا کمی کمتر از آن بگیرید.

زاویه‌ی فصلی؛ اگر سازه قابل تنظیم است

خورشید در تابستان بالا و در زمستان پایین است. اگر سازه‌ی پنل قابل تنظیم است، می‌توانید با تغییر شیب در چند فصل، تولید را کمی بیشتر کنید:

برای بیشتر سیستم‌های خانگی، تنظیم فصلی ارزش زحمتش را ندارد و یک زاویه‌ی ثابت ۲۸ تا ۳۰ درجه کافی است. استثنا: سیستم‌های آفگرید و هیبرید با باتری که در زمستان کمبود برق دارند؛ برای این‌ها شیب ثابت ۳۵ تا ۴۰ درجه بهتر است، چون تولید زمستان را بالا می‌برد و کمبود تابستان هم معمولاً پیش نمی‌آید.

جهت پنل: جنوب، نه شمال

• در ایران پنل باید رو به جنوب باشد. چند درجه انحراف به شرق یا غرب (مثلاً به‌خاطر جهت ساختمان) فقط چند درصد از تولید کم می‌کند.
• جنوب قطب‌نما با جنوب جغرافیایی کمی فرق دارد؛ برای دقت بیشتر از نقشه‌ی ماهواره‌ای یا اپلیکیشن جهت‌یاب استفاده کنید.
• رو به شمال نصب نکنید؛ در ایران تولید پنل رو به شمال به‌شدت کم می‌شود.

زاویه‌ی تقریبی پنل در شهرهای دیگر ایران

این اعداد تقریبی و برای پنل ثابت با هدف بیشترین تولید سالانه است. برای طراحی دقیق یک نیروگاه، ابزار رایگان PVGIS اتحادیه‌ی اروپا شیب بهینه‌ی هر نقطه را حساب می‌کند.

فاصله‌ی ردیف‌های پنل روی پشت بام (مثال شیراز)

وقتی چند ردیف پنل پشت سر هم روی بام مسطح نصب می‌شوند، ردیف جلویی نباید روی ردیف عقبی سایه بیندازد. سخت‌ترین حالت ظهر اول دی است که ارتفاع خورشید در شیراز حدود ۳۷ درجه است.

• پنل ۶۲۰ واتی با طول حدود ۲.۳۸ متر را عمودی (پرتره) با شیب ۳۰ درجه در نظر بگیرید.
• لبه‌ی بالایی پنل حدود ۱.۲ متر بالاتر از لبه‌ی پایینی است و پنل حدود ۲.۰۶ متر از سطح بام را می‌گیرد.
• سایه‌ی این ارتفاع در ظهر اول دی حدود ۱.۲ ÷ tan(۳۷°) ≈ ۱.۶ متر است.
• پس فاصله‌ی لبه‌ی جلوی دو ردیف پشت سر هم دست‌کم حدود ۳.۶ متر باشد؛ برای این‌که صبح و عصر زمستان هم سایه نیفتد، حدود ۴ متر امن‌تر است.

اگر جای بام کم است، شیب کمتر (مثلاً ۲۰ تا ۲۵ درجه) سایه را کوتاه‌تر می‌کند و ردیف بیشتری جا می‌شود؛ کاهش تولید هر پنل کم است ولی تعداد پنل بیشتر می‌شود.

زاویه و گرد و غبار

در شیراز و بیشتر شهرهای ایران گرد و خاک زیاد است. پنلی که خیلی صاف (کمتر از حدود ۱۰ تا ۱۵ درجه) نصب شود، خاک روی آن می‌ماند و باران آن را نمی‌شوید. شیب ۲۵ تا ۳۰ درجه به تمیز ماندن پنل هم کمک می‌کند. برای شستشو و سرویس دوره‌ای، راهنمای سرویس و تعمیر پنل خورشیدی را ببینید.

پرسش‌های پرتکرار

اگر بام شیب‌دار است، باز هم سازه‌ی زاویه‌دار لازم است؟
اگر شیب بام رو به جنوب و نزدیک ۱۵ تا ۳۵ درجه است، پنل را می‌شود موازی بام نصب کرد؛ اختلاف تولید کم است و هزینه و بار باد کمتر می‌شود.

زاویه‌ی اشتباه چقدر تولید را کم می‌کند؟
چند درجه اختلاف اثر کمی دارد؛ مشکل اصلی جهت اشتباه (رو به شمال) و سایه است. یک سایه‌ی کوچک روی بخشی از پنل می‌تواند تولید کل رشته را بیشتر از زاویه‌ی نامناسب کم کند.

سازه‌ی ردیاب (ترکر) بهتر نیست؟
ردیاب تولید را بیشتر می‌کند، ولی گران‌تر است، قطعه‌ی متحرک دارد و سرویس می‌خواهد؛ برای سیستم‌های خانگی معمولاً سازه‌ی ثابت با زاویه‌ی درست به‌صرفه‌تر است.

برای انتخاب پنل، اینورتر و سازه‌ی مناسب بام شما، فروش تجهیزات خورشیدی در شیراز، راهنمای پنل خورشیدی و هزینه و درآمد نیروگاه خورشیدی خانگی را ببینید یا با کارشناسان آرشید سولار تماس بگیرید: 90007011، 90008011 و موبایل و واتساپ 09127062789.