شستشوی پنل خورشیدی؛ روش درست، هر چند وقت یک بار و چه نکنیم
گرد و خاک، فضله‌ی پرندگان و لکه‌ی آب روی پنل خورشیدی، جلوی نور را می‌گیرد و تولید برق را کم می‌کند. در شهرهای خشک و پرگرد و غبار مثل شیراز، پنلی که ماه‌ها شسته نشده می‌تواند به‌طور محسوسی کمتر از پنل تمیز برق بدهد. این مقاله روش درست شستشوی پنل خورشیدی، وسایل مناسب، زمان‌بندی و اشتباه‌هایی را که به پنل آسیب می‌زنند توضیح می‌دهد.
چرا شستشوی پنل مهم است؟
- کاهش تولید: لایه‌ی خاک مثل یک فیلتر جلوی نور را می‌گیرد؛ هر چه خاک ضخیم‌تر و پنل صاف‌تر باشد، افت بیشتر است.
- نقطه‌ی داغ (Hot spot): لکه‌ی محکم مثل فضله‌ی پرنده روی یک سلول، آن سلول را داغ می‌کند و در طولانی‌مدت می‌تواند به پنل آسیب بزند.
- کاهش درآمد: در نیروگاه متصل به شبکه، هر کیلووات‌ساعت کمتر یعنی درآمد کمتر.
هر چند وقت یک بار پنل را بشوییم؟
| شرایط | دفعات پیشنهادی |
|---|---|
| شیراز و شهرهای خشک، فصل بی‌باران | هر ۱ تا ۲ ماه |
| بعد از طوفان گرد و خاک | همان روزهای بعد |
| نزدیک جاده‌ی خاکی، کارگاه یا زمین کشاورزی | ماهانه یا بیشتر |
| فصل بارانی | کمتر؛ باران بخشی از خاک را می‌شوید |
بهترین راه تصمیم‌گیری، نگاه کردن به تولید روزانه در نمایشگر یا اپلیکیشن اینورتر است: اگر در روزهای آفتابی مشابه، تولید محسوس کم شده، وقت شستشوست.
روش درست شستشوی پنل خورشیدی
- ایمنی اول: روی پنل راه نروید و به آن تکیه نکنید. روی بام از کفش مناسب و در ارتفاع از کمربند ایمنی استفاده کنید. به کابل و فیش‌ها دست نزنید؛ پنل زیر نور همیشه برق دارد.
- زمان مناسب: صبح زود یا عصر که پنل خنک است. ریختن آب سرد روی پنل داغ ظهر تابستان، به شیشه شوک حرارتی می‌دهد و آب هم زود خشک می‌شود و لکه می‌گذارد.
- اول خاک خشک: خاک سطحی را با برس نرم یا جاروی دسته‌بلند نرم بردارید تا بعد گل نشود.
- شستشو با آب: با آب کم‌املاح (در صورت امکان آب تصفیه یا آب با سختی کم) و اسفنج یا برس نرم بشویید. آب شور و سخت روی شیشه رسوب سفید می‌گذارد.
- لکه‌های سخت: فضله‌ی پرنده را با آب و کمی صبر خیس کنید و بعد با اسفنج نرم بردارید؛ نتراشید.
- آبکشی و خشک شدن: در آخر با آب تمیز آبکشی کنید تا اثر صابون یا خاک نماند.
چه کارهایی نکنیم؟
- کارواش و آب پرفشار نزدیک به پنل نگیرید؛ فشار زیاد می‌تواند به لبه‌های آب‌بندی و جعبه‌ی اتصال پشت پنل آسیب بزند.
- از پودر، اسکاچ زبر، تیغ و مواد شوینده‌ی قوی یا حلال استفاده نکنید؛ پوشش ضدبازتاب شیشه خط می‌افتد.
- روی پنل نایستید و وسیله روی آن نگذارید؛ ترک‌های ریز سلول (میکروکرک) با چشم دیده نمی‌شوند ولی تولید را کم می‌کنند.
- راهنمای شستشوی سازنده‌ی پنل را نادیده نگیرید؛ بعضی سازنده‌ها شرط گارانتی را رعایت روش شستشو گذاشته‌اند.
شستشوی نیروگاه‌های بزرگ
در نیروگاه‌های کشاورزی و صنعتی با صدها پنل، شستشو با برس دسته‌بلند و آب تصفیه، تانکر یا تجهیزات مخصوص (برس چرخان، ربات شستشو) انجام می‌شود. هزینه‌ی شستشو را با افزایش تولید بسنجید؛ در مناطق پرگرد و غبار، شستشوی منظم معمولاً زود هزینه‌اش را جبران می‌کند. سرویس کامل نیروگاه علاوه بر شستشو، بررسی کابل‌ها، فیش‌ها، فیوز و سرج ارستر را هم شامل می‌شود؛ سرویس و تعمیر پنل و نیروگاه خورشیدی را ببینید.
زاویه‌ی پنل و تمیز ماندن
پنلی که با شیب کم نصب شده، خاک را بیشتر نگه می‌دارد و باران آن را نمی‌شوید. شیب ۲۵ تا ۳۰ درجه در شیراز هم تولید را بهینه می‌کند و هم به تمیز ماندن پنل کمک می‌کند؛ جزئیات را در زاویه پنل خورشیدی در شیراز بخوانید.
پرسش‌های پرتکرار
می‌شود پنل را با شلنگ معمولی شست؟
بله؛ شلنگ با فشار معمولی و برس نرم مشکلی ندارد. از کارواش پرفشار و نازل خیلی نزدیک پرهیز کنید.
شستشو را باید با اینورتر خاموش انجام داد؟
برای شستشوی سطح شیشه لازم نیست، ولی به کابل، فیش و جعبه‌ی اتصال آب پرفشار نزنید. اگر کابل یا فیش آسیب‌دیده‌ای دیدید، اول سیستم را با کلید قطع‌کن DC قطع کنید و با متخصص تماس بگیرید.
بعد از شستشو تولید زیاد نشد؛ چرا؟
ممکن است مشکل از خاک نباشد: سایه، پنل یا فیش معیوب، یا خطای اینورتر. راهنمای عیب‌یابی اینورتر خورشیدی را ببینید.
برای سرویس و شستشوی دوره‌ای نیروگاه در شیراز و اطراف، فرم درخواست تعمیر و کارشناسی را پر کنید یا با آرشید سولار تماس بگیرید: 90007011، 90008011 و موبایل و واتساپ 09127062789.
